Γενικά

Ο νομός Κοζάνης βρίσκεται στην δυτική Μακεδονία και είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του ορεινός.
Τα βουνά είναι καταπράσινα με παραδοσιακούς οικισμούς, παλιά αρχοντικά και πετρόκτιστα σπίτια αλλά και ορειβατικά καταφύγια. Πρωτεύουσα διοικητικό και οικονομικό κέντρο του νομού είναι η πόλη της Κοζάνης. Είναι χτισμένη σε οροπέδιο και είναι μια πόλη που συνδυάζει την σύγχρονη με την παλιά αρχιτεκτονική. Επισκεφθείτε τα παλιά αρχοντικά, τον Μητροπολιτικό ναό του Αγίου Νικολάου του 17ου αιώνα με ξυλόγλυπτο τέμπλο και όμορφες τοιχογραφίες, την Βιβλιοθήκη της Κοζάνης που ιδρύθηκε το 1668 με σπάνια βιβλία και χειρόγραφα, και το όμορφο δάσος Κουρί. Περίφημη είναι η Σχολή της Κοζάνης που ιδρύθηκε το 1645 και προσέφερε στην ανάπτυξη της παιδείας στην περιοχή.

Η Κοζάνη είναι πολύ γνωστή για τις μονάδες της ΔΕΗ που υπάρχουν στον νομό. Μεγάλη βιομηχανική πόλη του νομού είναι η Πτολεμαίδα.
Στον νομό παράγονται πολύ καλά φρούτα όπως μήλα και ροδάκινα, ο μοναδικός στην Ελλάδα κρόκος (Saffron), τυροκομικά, κρασιά και άλλα.

Ιστορία

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα η περιοχή κατοικούνταν από την παλαιολιθική εποχή. Στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται ο νομός Κοζάνης υπήρχαν τα αρχαία διαμερίσματα της Ελίμειας, της Εορδαίας και τμήμα της Ορεστίδας. Στον Ηρόδοτο αναφέρεται ότι άνηκε στην 'Ανω Μακεδονία που υπήρξε ορμητήριο των βορειοδυτικών ελληνικών φυλών ή όπως τις ονομάζει ο Ηρόδοτος δωρικές φυλές. Τα πλούσια αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή της Αιανής αλλά και πολλά ακόμη σημεία του νομού αποκάλυψαν ότι το επίπεδο των κατοίκων ήταν υψηλό και ότι είχαν ανεπτυγμένες σχέσεις με την υπόλοιπη Ελλάδα. Η ανάπτυξη αυτών των κέντρων κράτησε μέχρι την υποταγή τους στους Ρωμαίους. Την περίοδο της Τουρκοκρατίας μεγάλη εμπορική ανάπτυξη γνώρισαν πολλές πόλεις όπως η Σιάτιστα, η Κοζάνη, τα Σέρβια, το Βελβεντό και οι αστικές τάξεις που άκμαζαν από το εμπόριο και με τις γειτονικές χώρες και άφησαν αξιόλογα δείγματα αρχιτεκτονικής όπως αρχοντικά διακοσμημένα με ξυλόγλυπτα και εκπληκτικές τοιχογραφίες. Οι Κοζανίτες πήραν μέρος στην επανάσταση του 1821 και στον Μακεδονικό Αγώνα. Η Κοζάνη απελευθερώθηκε το 1912.